Win het boek ‘Op naar een integrale aanpak’

Op naar een integrale aanpak. Ontschotting in het sociaal domein.

De aanleiding

Het boek begint met een heldere beschrijving van het maatschappelijke probleem wat aanleiding vormt voor het schrijven van dit boek. Namelijk dat vandaag de dag de opvoeding van kinderen onderdeel is van het publieke domein. Denk hierbij aan de kinderopvang, GGD, school en de (sport)vereniging. Dit is een verandering ten opzichte van tientallen jaren geleden waar de opvoeding voornamelijk thuis plaatsvond. Is dat dan erg? Ja, want het publieke domein bestaat uit veel losse en oude systemen die niet op elkaar zijn afgestemd. Kinderen en hun ouders worden van het kastje naar de muur gestuurd en al die systemen communiceren niet met elkaar. Volgens het boek zien kinderen gemiddeld zeven verschillende professionals per week die nagenoeg hetzelfde werk doen maar dit niet van elkaar weten. 

Het model van de systeem- en leefwereld wordt gebruikt om dit te verduidelijken.

Als je dit model over het publieke domein van de opvoeding van kinderen legt kan ‘de bedoeling’ omschreven worden als: de beste ontwikkelkansen voor elk kind creëren. De leefwereld is de wereld waar professionals, ouders en kinderen elkaar ontmoeten en met elkaar aan de slag gaan om dit te bereiken. De systeemwereld zijn alle regels en protocollen die hierbij komen kijken. 

Het sociale domein

In het boek is gekozen voor de volgende definitie van het sociale domein:
Alle beleidsaspecten en particuliere initiatieven op gemeentelijk niveau die te maken hebben met werk, jeugd en zorg. 

Het opvallende is dat onderwijs en kinderopvang hier officieel geen onderdeel vanuit maken, terwijl dit juist de belangrijkste systemen zijn waar elk kind mee te maken krijgt. Dit is ook gelijk een onderliggende oorzaak van het eerder geschetste probleem. De belangrijkste pijlers rondom de opvoeding van het kind vallen onder drie verschillende ministeries. Te weten: Onderwijs (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap), kinderopvang (Sociale zaken en Werkgelegenheid) en jeugdzorg (Volksgezondheid, Welzijn & Sport). 

Scholen hebben per 2014 wel een zorgplicht binnen het passend onderwijs om te zorgen dat problemen vroegtijdig kunnen worden gesignaleerd. De kinderopvang is echter geen onderdeel van de wet passend onderwijs. Tegelijkertijd zijn basisscholen verplicht om zelf, of met een opvangorganisatie, alle kinderen opvang te bieden. Kortom: Veel belangen en veel bureaucratie die aan de bedoeling voorbij gaat. De systeemwereld is leidend. 

Oplossing: blurren

De oplossing lijkt simpel. Systemen kunnen niet verbinden, maar mensen wel. 

Dit kan volgens het boek het beste gedaan worden door gebruik te maken van het concept, blurren. Dit betekent: vervagen van de bedoeling. Denk hierbij aan een dienst die meerdere functies vervult zoals een tankstation met een bakker en een boekhandel met koffie. In het kader van het publieke domein is de oplossing: rolvervaging tussen alle professionals. 

Dit houdt in dat scheidslijnen tussen verschillende functies en beroepsgroepen in hetzelfde werkveld, verdwijnen. Professionals nemen dan taken van elkaar, hierdoor ontstaat meer vrijheid en wordt efficiënter gewerkt aan ‘de bedoeling’. Passend onderwijs en een integraal kindcentrum zijn voorbeelden van deze rolvervaging. 

Het nadeel van deze rolvermenging is de bijkomende administratieve rompslomp die momenteel al 12% van de tijd van een basisschooldocent inneemt. De oplossing ligt om deze reden wellicht niet bij de leerkracht maar juist bij de ouder. Zij zijn de belangrijkste spil en verbindende factor. 

Er is duidelijk noodzaak tot rolvermenging in het sociale domein, ook al gebeurt het wel al op kleine schaal, is er nog genoeg te verbeteren. In het boek schetsen verschillende mensen uit het sociaal domein hun visies en oplossingen voor dit probleem. Deze lijken uiteenlopend maar de overeenkomstige gedachte luidt: het is tijd voor verandering en samenwerking! 

Wil jij dit boek nu winnen? Vul het formulier hieronder in en maak kans! 

Deel dit artikel

Schijf je in voor de Schooljudo nieuwsbrief